Siết chặt kiểm định xe cơ giới: Thống nhất quy trình toàn quốc
Mới đây, dự thảo quy chuẩn mới về kiểm định xe cơ giới đã đề xuất thống nhất trình tự, phương pháp kiểm tra và tiêu chí đánh giá đối với từng hạng mục kỹ thuật. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy trình kiểm định cho xe công nghệ mới và các phương tiện có kết cấu đặc thù, hướng tới đồng bộ hóa hoạt động đăng kiểm trên toàn quốc.
Chuẩn hóa toàn diện quy trình và tiêu chí kiểm định xe cơ giới
Hiện nay, Bộ Giao thông vận tải đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ (nhằm thay thế cho QCVN 122:2024/BGTVT).
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, kể từ khi ban hành, QCVN 122:2024/BGTVT đã đáp ứng tốt công tác kiểm tra an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (ATKT & BVMT) cho các loại xe ô tô, rơ-moóc, sơ-mi rơ-moóc, cũng như xe chở người/chở hàng bốn bánh có gắn động cơ. Quy chuẩn này đã tạo lập được cơ sở pháp lý và nền tảng kỹ thuật đáng tin cậy.
Hạn chế của quy chuẩn cũ: Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ ô tô và sự xuất hiện của các dòng xe thế hệ mới đã khiến quy chuẩn hiện hành bộc lộ một số hạn chế. Việc chưa quy định đầy đủ phương pháp kiểm tra đối với nhiều hạng mục kỹ thuật dễ dẫn đến cách đánh giá chưa đồng nhất giữa các đăng kiểm viên.
Để khắc phục triệt để bất cập này, dự thảo quy chuẩn mới được xây dựng theo hướng chuẩn hóa toàn bộ hoạt động kiểm định. Quy chuẩn mới sẽ quy định thống nhất từ trình tự, phương pháp kiểm tra đến tiêu chí đánh giá cho từng hạng mục kỹ thuật. Riêng đối với xe mô tô và xe gắn máy, việc kiểm định khí thải cũng sẽ được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định.
Phân loại chi tiết các hạng mục và mức độ khiếm khuyết
Toàn bộ quá trình kiểm định xe cơ giới sẽ được tổ chức bài bản theo từng nhóm hệ thống trên xe, bao gồm:
- Nhận dạng phương tiện.
- Hệ thống phanh, hệ thống lái, hệ thống treo.
- Bánh xe và lốp xe.
- Khung, thân vỏ, buồng lái, cửa, kính và gương chiếu hậu.
- Hệ thống đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu và còi.
- Gạt nước, rửa kính, dây dẫn điện.
- Ghế ngồi, dây đai an toàn và bình chữa cháy.
- Thiết bị giám sát hành trình, camera và các thiết bị chuyên dùng khác.
Đặc biệt, dự thảo quy định rõ ràng phương pháp kiểm tra, các dạng hư hỏng có thể phát sinh và phân loại khiếm khuyết thành 3 cấp độ làm căn cứ đánh giá kết quả:
- MiD (Minor Defect): Khiếm khuyết không quan trọng.
- MaD (Major Defect): Khiếm khuyết quan trọng.
- DD (Dangerous Defect): Khiếm khuyết nguy hiểm.
Bổ sung quy trình kiểm định đối với xe công nghệ mới
Bên cạnh việc kiểm tra bằng mắt và quan sát trực tiếp, dự thảo quy chuẩn mới bắt buộc nhiều nội dung phải được kiểm tra thông qua các thiết bị chuyên dụng hoặc theo quy trình thử nghiệm tiêu chuẩn kỹ thuật cao.
Các nội dung bắt buộc kiểm tra bằng thiết bị bao gồm:
- Đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống phanh (trên thiết bị thử hoặc trên đường thực tế).
- Kiểm tra độ trượt ngang của bánh xe dẫn hướng.
- Kiểm tra cường độ và độ lệch chùm sáng của đèn chiếu sáng phía trước.
- Kiểm tra khí thải của động cơ xăng, động cơ diesel và khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Đón đầu xu hướng xe lai (Hybrid) và xe AWD
Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo đã bổ sung hướng dẫn kiểm định dành riêng cho các trường hợp đặc biệt và xe công nghệ mới. Có thể kể đến như: xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD), xe hybrid, xe có nhiều ống xả và các phương tiện có kết cấu chuyên dùng. Sự bổ sung này đảm bảo việc kiểm định được thực hiện công bằng, chính xác và thống nhất trên toàn quốc.
Ngoài ra, quy chuẩn cũng cập nhật các yêu cầu kỹ thuật đối với:
- Thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát.
- Thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và khoang hành khách.
- Thiết bị cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe.
Hạn chế yếu tố con người, nâng cao tính minh bạch trong đăng kiểm
Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh, việc chuẩn hóa phương pháp kiểm tra và tiêu chí đánh giá sẽ giảm thiểu tối đa sự khác biệt giữa các trung tâm đăng kiểm. Việc này giúp hạn chế tác động của yếu tố con người và sự chênh lệch về trang thiết bị, từ đó nâng cao tính khách quan, minh bạch cho toàn hệ thống.
Sau khi quy chuẩn kiểm định xe cơ giới mới chính thức được ban hành, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ lập tức triển khai các chương trình đào tạo, tập huấn đồng bộ cho đội ngũ lãnh đạo, đăng kiểm viên và cán bộ kỹ thuật. Đồng thời, công tác kiểm tra, đánh giá năng lực định kỳ sẽ được tăng cường để đảm bảo nguồn nhân lực đáp ứng hoàn hảo các yêu cầu của hệ thống quy chuẩn mới.